De in Utrecht geboren fotograaf Nicolaas Pieter Woudenberg (1921-2002) bezocht na de middelbare school de Vrije Academie Artibus. In de oorlogsjaren leerde hij Piet Rijntjes kennen, die hem introduceerde bij het teken- en schildergenootschap Jan van Scorel. Niek Woudenberg werd, voordat hij als volwaardig lid mocht toetreden, eerst benoemd tot aspirant-lid, niet vanwege zijn jeugdige leeftijd, maar vanwege zijn onervarenheid als kunstenaar.
Op de zolder van de Schildersvakschool hield Jan van Scorel een keer per week een modeltekenavond. Niek was, evenals veel andere leden, een trouw bezoeker van deze avonden. Maar er werd ook geëxposeerd. In Woudenbergs bezit bevond zich een exemplaar van de catalogus van de tentoonstelling die het genootschap in februari en maart 1946 had in de Utrechtse vestiging van Vroom & Dreesmann. Ook bezat Woudenberg nog een exemplaar van het mededelingenblad van de groep (nr. 11 van de jaargang 1947) met daarin een bijdrage van zijn hand onder de titel 'Het "Kunstwerk"', een verhaal waarin de auteur zijn innerlijke strijd bij het vervaardigen van een schilderij weergeeft.
Twee jaar na de Tweede Wereldoorlog viel het genootschap Jan van Scorel uiteen. Enkele jaren later is Woudenberg naar de opleiding van Artibus overgestapt. Hoewel hij een zeer goed tekenaar was, raakte hij steeds meer geboeid door de mogelijkheden die de fotografie hem bood. Hij werd uiteindelijk ook als fotograaf bekend.
Niek Woudenberg heeft aan diverse fototentoonstellingen deelgenomen. Zijn fotografisch werk was in 2004 te zien in het Stedelijk Museum te Vianen.In juni 2002 overleed Niek Woudenberg op de leeftijd van eenentachtig jaar, een groot fotoarchief nalatend. Om te voorkomen dat het werk van Woudenberg verloren zou gaan, heeft zijn vrouw Wil Woudenberg-Van Slijpe het fotoarchief overgedragen aan de Stichting Kunstcollecties Utrecht 1900-2000. Daarnaast zal te zijner tijd - onder auspiciën van de SKU - een Niek Woudenberg Fonds in het leven worden geroepen. Dit fonds zal subsidie verstrekken aan fotografen uit de provincie Utrecht t.b.v. publicaties over of presentaties van hun werk. Zie over Niek Woudenberg en de fotocollectie verder: Duking, Karen, 'Fotograferen op een brommer. Hommage aan gedreven amateurfotograaf Niek Woudenberg in Stedelijk Museum Vianen', Utrechts Nieuwsblad 25 september 2004. Uitdewilligen, Hans, 'Niek Woudenberg (1921-2002)', Nobelmagazine 0 (2003) nr. 0, p. 19. Zie ook: Anoniem, 'Vroege foto's van Niek Woudenberg', Nobelmagazine 1 (2004-2005) nr. 4, p. 10. NIEK WOUDENBERG, BIOGRAFISCHE SCHETS Susanne Weide Beeldend kunstenaar Niek Woudenberg zag in 1921 in Utrecht het levenslicht. Na de lagere school moest hij direct aan het werk. Hij kreeg de kneepjes van het schoenmakersvak onder de knie en had vervolgens in de Utrechtse Kastanjestraat zijn eigen schoenmakerij. In 1941 leerde hij Wil van Slijpe kennen met wie hij in 1948 trouwde. In de oorlogsjaren begon Niek Woudenberg tijdens zijn onderduikperiode in 1943 te tekenen, waarbij hij behoefte kreeg aan scholing. Hij plaatste in 1944 een advertentie, waarop tekenaar Cor Icke, die een atelier had aan de Hoofddijk in De Bilt, reageerde: ‘Als antwoord op Uw advertentie deel ik U mede dat ik bereid ben u de gevraagde lessen te geven. Komt U eens over een en ander bij mij praten? Anatomische- en andere illustraties heb ik voor U tijdens de les beschikbaar, en als we het over de financieele kant van de zaak eens kunnen worden, kan ik ook zorgen voor mannelijk- en vrouwelijk naaktmodel.’ Piet Rijntjes – kunstenaar en eigenaar van Swaak, winkel in schildersbenodigdheden - introduceerde Woudenberg bij het door hem in 1935 opgerichte Utrechtse teken- en schildergenootschap Jan van Scorel. Deze tekenclub organiseerde op de winkelzolder een schildersvakschool met een maal per week een modellenavond. Leraren waren onder meer Harry Sterk, Charles Eyck en Lambert Simon. Vanwege zijn onervarenheid als kunstenaar werd Woudenberg benoemd tot aspirant-lid van dit gezelschap. Hier leerde hij naast tekenen andere technieken zoals het werken in olieverf en aquarel. Na de oorlog was Niek Woudenberg tot 1948 werkzaam op de Nederlandse Munt, waar het tekort aan geld dat was ontstaan tijdens de oorlog, moest worden aangevuld. In 1947, het jaar dat het genootschap Jan van Scorel werd opgeheven, ging Woudenberg een avondopleiding volgen bij Artibus te Utrecht, een amateuropleiding die in 1953 een volwaardige academie voor beeldende kunsten werd. Hier volgde hij ook na 1953 cursussen waardoor hij zijn vaardigheden en kennis verbreedde. In de Utrechtse kunstwereld ontmoette hij collega’s onder wie beeldhouwer/kunstschilder Rien Goené en tekenaar/kunstschilder Wim Hagemans. In het Mededelingenblad van de Stichting de Vrije Academie Artibus van mei 1954 werd zijn getoonde werk op de kritiekavond van 9 april als volgt omschreven: ‘Woudenberg (debutant) Bij deze inzending zien we een verdienstelijk pogen het moeilijke materiaal olieverf te overmeesteren. Landschap en stadsbeeld zijn de onderwerpen die hij op realistische wijze geeft en waarin hij voornamelijk kleur en licht zoekt. Voor een goed deel slaagt hij hierin, waardoor deze werkjes een prettige openheid bezitten. Als hij er al niet in slaagt om tot een intense sfeer te komen is toch duidelijk te zien dat hij een stevig tekenaar is, met liefde tot de dingen bezield, die de lessen van de Academie met vrucht toepast….’ Toen er bij de Nederlandse Munt voldoende geld was geproduceerd verliet Woudenberg dit bedrijf en ging vanaf 1952 zijn brood verdienen als verzekeringsagent, eerst bij De Hollandse, in latere jaren bij De Utrecht en de Amev. Naast zijn baan ontwikkelde hij zich in zijn vrije tijd tot een veelzijdig kunstenaar. Als lid (1962) en later penningmeester van de kunstenaarsgroep A.K.G. De Ploegh gevestigd aan de Muurhuizen in Amersfoort deed Woudenberg mee aan groepsexposities. Geboeid door het landschap maakte hij vele dorps-, stads en –watergezichten in olieverf en aquarel, maar vooral viel hij op met zijn fijnzinnige pentekeningen. Fotografie Vanaf 1972 ging Woudenberg zich steeds meer verdiepen in de fotografie, niet alleen de esthetische, maar ook de vaktechnische kant had zijn grote belangstelling. Hij werd lid van de Fotogroep Kromme Rijn (Cothen) die aangesloten was bij de Nederlandse Fotobond. Zijn eerste fotowerk was te zien in galerie De Ploegh, waar hij al meteen opviel zoals te lezen in de Amersfoortse Courant van 15 oktober 1973: Woudenberg verrast met fotografie’ ‘…[zijn] foto’s zijn aansluiting bij zijn nieuwe landschapstekeningen, waarbij hij zich meer verdiept in de tekenkunstige mogelijkheden van het zwarte krijt en in de structuur van het landschap. Een heel interessante wisselwerking tussen tekenkunst en fotografie is ook op te merken bij een aantal grafische zwart-wit foto’s (bouwvalresten en boomsilhouetten) en enige viltstifttekeningen van rotsformaties en heuvellandschappen’. Niet alleen ‘lege’ landschappen als riviergezichten en zandverstuivingen boeiden hem. Dieren – paarden - en mensen – fietsers - geven het landschap een extra dimensie. In 1973 werd een foto bekroond die Woudenberg inzond voor de fotowedstrijd ‘fietsen ‘73’, georganiseerd door de ANWB in samenwerking met de Stichting Amateurfotografie en de ‘stichting: fiets!’. De bekroonde foto die een vrouw met fiets voorstelt wachtend voor een ophaalbrug werd in de Kampioen van april 1974 geplaatst. Samen met Nico van Ganzenwinkel (1946) uit Vianen, Jan van der Weerd (1921) uit Utrecht exposeerde Niek in 1975 bij galerie De Ploegh. De Amersfoortse Courant vermeldt op 1 augustus: ‘Portretfotografie vindt Niek Woudenberg de moeilijkste opgave voor een fotograaf; een uitdaging! De beste foto moet nog altijd gemaakt worden, is zijn mening.’ In 1976 werkte Woudenberg mee aan de provinciale serie ‘Kijk op Nederland’ uitgegeven door Elsevier. Voor ‘Kijk op Utrecht’ leverde hij 400 kleurenfoto’s waarin het monument centraal stond: gevels, gevelstenen, sprekende details van torens, huizen, kerken en kastelen. In 1989 kreeg Woudenberg bij zijn werkgever AMEV een solo-expositie. In het voorwoord van de catalogus werd de kunstenaar aardig getypeerd: …Niek Woudenberg is een degelijke, ervaren en deskundige assurantie-adviseur. Maar hij is ook een vrije vogel en een creatieveling. En die laatste omschrijving past hem beter dan alleen maar ‘amateurfotograaf’. Omdat hij behalve fotowerk ook nog verdienstelijk teken- en schilderwerk produceert. Maar vooral omdat hij als fotograaf veel meer doet dan ‘kieken en afdrukken’. Voor hem begint het echte werk pas in de donkere kamer. Dan wordt er net zo lang geëxperimenteerd tot er een puntgave afdruk uit het fixeerbad komt. En zelfs dan wil hij nog wel eens wat bijwerken, ‘retoucheren’, ten einde een resultaat te verkrijgen dat perfekt is. ‘ Het 150 jarig jubileum van de NS werd in 1989 uitbundig gevierd, onder meer met een grote nationale fotowedstrijd ‘Fotografeer op reis en win een prijs!’ Met drie zwartwit foto’s geschoten in de Parijse metro won Niek Woudenberg de eerste prijs: een geheel verzorgde NS Trans-vakantiereis voor twee personen ter waarde van ƒ 5.000.-. Uit het juryrapport: ….de Parijse metro. Zo’n locatie maakt de fotografie er beslist niet makkelijker op: een rijdende metro zorgt voor trillingen die het beeld onscherp kunnen maken en de meedogenloze TL-verlichting kan alle sfeer uit een foto halen. Dit alles is echter niet gebeurd, want de foto valt op door het gestoken haarscherpe beeld en de sfeer die door het bestaande licht en de situatie is ontstaan… Tot zijn dood in 2002 bleef Niek Woudenberg fotograferen. In zwart wit en in kleur. Overzicht: Deelname aan kunstmarkten te Amersfoort, Zeist, Maarssen en Utrecht 1961 De Schuur Zeist 1962 De Gijsbert Hal Amsterdam 1963 Koninklijke Nederlandse Jaarbeurs Vredenburg Utrecht ‘Contrast’ 1962 Galerie A.K.G. De Ploegh Amersfoort 1963 Galerie A.K.G. De Ploegh Amersfoort 1965 Galerie A.K.G. De Ploegh Amersfoort 1966 eerste prijs koperplastiek Koninklijke Nederlandse Biljartbond 1967 De Zonnehof, kunstenaarsgroep De Ploegh Amersfoort 1967 Het Biljartcentrum Amersfoort ‘Kunst en Sport’ 1971 De Zonnehof, kunstenaarsgroep De Ploegh Amersfoort 1972 Fotowedstrijd ‘De mens in de schaduw van de Domtoren’ 3de prijs 1973 Galerie het Ploegh-huis Amersfoort Bekroonde foto, fotowedstrijd ‘fietsen ‘73’, 1974 De Zonnehof, kunstenaarsgroep De Ploegh Amersfoort 1975 Galerie A.K.G. De Ploegh Amersfoort Fotoexpositie met Nico van Ganzenwinkel (1946) Vianen, Jan van der Weerd (1921) Utrecht Eindhoven Internationale fototentoonstelling Fotomundi 1975 1976 Medewerking aan publicatie ‘Kijk op Utrecht’ Drie maal 1ste prijs zwart wit A-klasse Nederlandse Fotobond 1977 Vikinghal Wijk bij Duurstede Fotogroep Kromme Rijn 2de prijs zwart wit 302 1/2 pt Nederlandse Fotobond 1978 ’t Hoogt Utrecht Fotogroep Kromme Rijn 1e prijs zwart wit 315,5 p Nederlandse Fotobond 1979 AMEV expo Utrecht solo 2e prijs zwart wit 305 pt Nederlandse Fotobond 1980 2e prijs zwart wit 301 1/2 p Nederlandse Fotobond 1981 Nationale Fototentoonstelling ‘Sporen van de mens’, Oorkonde 1982 Predikaat Bondsmeesterklasse, Nederlandse Fotobond 1989 Bartholomeusgasthuis Utrecht solo Eerste prijs, fotowedstrijd NS ‘Fotografeer op reis en win een prijs’ 1990 Fotogroep Kromme Rijn Kantonnaal en Stedelijk Museum Wijk bij Duurstede 1993 GAK gebouw Utrecht solo 1996 Bibliotheek Vianen solo 1997 Eervolle vermelding kleur, Jan van der Weerd wisselplaquette 1998 Eervolle vermelding zwart wit, Jan van der Weerd wisselplaquette 2000 Zeist Vleugelgalerie Slot Zeist Jubileumexpositie Fotogroep Kromme Rijn 2004 Stedelijk Museum Vianen ‘Gek van de Lek’ Foto’s van Niek Woudeberg 1921-2002
| 
