| Van de kleinzoon van de beeldhouwer Steph Uiterwaal (1889-1960), de heer Joop Uiterwaal, heeft de SKU enkele brieven geschonken gekregen. Het betreft correspondentie van de kunstenaar met de directeur van de glasfabriek te Leerdam, de heer P.M. Cochius. Sinds het tweede decennium van de twintigste eeuw werden verschillende kunstenaars uitgenodigd om modern glas te ontwerpen voor de 'Glasfabriek "Leerdam", voorheen Jeekel, Mijnssen & Co. Leerdam. Lid van den Bond voor Kunst in Industrie (B.K.I.)', zoals destijds het briefhoofd voluit luidde. De architecten Berlage en De Bazel, Andries Copier en Chris Lanooy zijn van deze kunstenaars de bekendste. Een aantal beeldhouwers, waaronder Steph Uiterwaal, maakten ontwerpen voor kleine glasplastieken.
Steph Uiterwaal was de eerste van wie werk in productie werd genomen. Het initiatief hiertoe kwam van Uiterwaal zelf. In een van de brieven die nu in het bezit zijn van de SKU, gedateerd 14 mei 1928, schrijft president-directeur P.M. Cochius (1874-1938) aan de beeldhouwer dat hij welkom is op de fabriek om rond te kijken, maar 'Noch teekenaar dezes, noch de heer Copier, zal dan echter gelegenheid hebben uitgebreide besprekingen met u te voeren'. Verderop schrijft hij: 'Wellicht zoudt u zich intusschen reeds kunnen indenken in het onderwerp'.
Dat ontwerp zou een Madonnabeeldje worden. De experimenten met het persen van deze Madonna in glas werden in 1928 gestart en het jaar daarop werd het plastiek in productie genomen. Met de verkoop van dit Madonnabeeldje ging het zo goed dat Cochius er ook wel een modernere versie van wilde hebben. Dit is de 'kleine' Madonna geworden van ongeveer twintig centimeter hoogte.
Al met al is de samenwerking tussen Leerdam en Steph Uiterwaal voor beide partijen uiterst lucratief gebleken. Van de grote en kleine glazen Madonna's werden in de loop der jaren zodanige aantallen verkocht, dat de beeldhouwer tot aan zijn dood van een basisinkomen verzekerd was. In 1973 kocht de N.V. Vereenigde Glasfabrieken te Leerdam voor 4000 gulden het alleenrecht op de productie van de kleine Madonna van de erven Uiterwaal. Zo gaat de verkoop van de oudste glasplastiek van Leerdam nog door tot op de dag van vandaag.
(Jaap Versteegh) Zie verder over Steph Uiterwaal: Jaap Versteegh, Steph Uiterwaal, leven en werk 1889-1960, Vianen (Optima) 2003 (Nobelreeks, 10). |
